EPS là lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ chia cho số cổ phiếu bình quân lưu hành. Đây là một trong những biến số quan trọng nhất khi định giá cổ phiếu, nhưng EPS cao chưa tự động đồng nghĩa cổ phiếu hấp dẫn.
Cách hiểu nhanh
Nếu doanh nghiệp tạo ra 1.000 tỷ đồng lợi nhuận cho cổ đông công ty mẹ và có bình quân 500 triệu cổ phiếu, EPS xấp xỉ 2.000 đồng. Khi số cổ phiếu tăng do phát hành thêm, EPS có thể bị pha loãng dù tổng lợi nhuận vẫn tăng.
Ba điều phải kiểm tra
Không nên nhìn EPS của một quý riêng lẻ. Hãy đặt EPS trong chuỗi tối thiểu 3–5 năm và đối chiếu với dòng tiền.
- EPS tăng nhờ hoạt động kinh doanh chính hay khoản bất thường?
- Tốc độ tăng lợi nhuận có cao hơn tốc độ tăng số cổ phiếu?
- Dòng tiền kinh doanh có đi cùng lợi nhuận kế toán?
Ứng dụng
EPS được dùng cùng P/E để ước lượng mức giá thị trường đang trả cho một đồng lợi nhuận. Nhà đầu tư nên ưu tiên EPS có xu hướng tăng bền vững, ít phụ thuộc vào bán tài sản hoặc hoàn nhập dự phòng.
Bảng kiểm áp dụng
- Tính EPS từ LNST cổ đông công ty mẹ
- Dùng số cổ phiếu bình quân, không dùng cuối kỳ máy móc
- Loại khoản bất thường và kiểm tra CFO
Tình huống thực tế / Bài tập tự kiểm tra
Doanh nghiệp lãi 1.000 tỷ, số cổ phiếu tăng từ 400 lên 500 triệu: tính EPS trước và sau pha loãng.
Kiến thức chỉ tạo giá trị khi được chuyển thành phép tính, điều kiện kiểm chứng và quyết định có thể lặp lại.